NET BINNEN: Geert Wilders deelt groot nieuws na de verkiezingen
De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 zorgen meteen voor verschuivingen in het politieke landschap. Terwijl de stemmen nog worden geteld en de uitslagen binnenkomen, is al duidelijk dat veel kiezers anders hebben gestemd dan voorheen.
In meerdere gemeenten winnen partijen die zich kritisch uitlaten over onderwerpen als asielbeleid en de landelijke politiek. De PVV boekt op verschillende plekken winst en weet in sommige gemeenten zelfs de grootste te worden. In Terneuzen groeit de partij bijvoorbeeld flink. Tegelijkertijd is het beeld niet overal hetzelfde: in steden als Utrecht verliest de PVV juist terrein en verdwijnt de partij zelfs uit de gemeenteraad. Dat onderstreept hoe sterk lokaal deze verkiezingen zijn.
Opvallend is ook de opmars van lokale partijen, die in veel gemeenten tot de grootste winnaars behoren. Daarnaast winnen partijen als BBB en Forum voor Democratie op meerdere plekken zetels. Vaak gaat dat ten koste van traditionele partijen. Daarmee lijken de uitslagen te wijzen op een bredere onvrede onder kiezers, die vaker kiezen voor partijen die zich afzetten tegen het huidige beleid.
Vooral het asielbeleid lijkt een belangrijk thema te zijn geweest. In verschillende gemeenten winnen partijen die zich fel uitspreken tegen de opvang van asielzoekers. Volgens de eerste politieke duidingen speelt dit onderwerp een duidelijke rol in het stemgedrag. Dat kan ook gevolgen hebben voor Den Haag, waar het debat over spreiding en opvang al langere tijd gevoelig ligt.
Tegelijk laten de uitslagen grote verschillen per stad en regio zien. In sommige gemeenten winnen juist progressieve partijen, terwijl elders lokale of rechtse partijen groeien. In Den Haag is volgens de eerste exitpolls de partij van Richard de Mos de grote winnaar, terwijl in steden als Nijmegen en Utrecht partijen als GroenLinks en D66 goede resultaten behalen. Het politieke beeld is daardoor versnipperd en minder voorspelbaar dan ooit.
De opkomst ligt in sommige steden iets hoger dan bij de vorige verkiezingen, maar blijft over het algemeen laag. Dat betekent dat nog altijd een groot deel van de bevolking niet heeft gestemd. De partijen zullen zich dus moeten afvragen hoe zij die groep beter kunnen bereiken.
Hoewel het om lokale verkiezingen gaat, hebben de uitslagen ook betekenis voor de landelijke politiek. Gemeenteraadsverkiezingen worden vaak gezien als een graadmeter voor de stemming in het land. De winst van partijen als PVV, BBB en FVD kan daarom de druk op het kabinet vergroten, zeker nu thema’s als koopkracht, wonen en asiel al volop spelen.
Door de versnipperde uitslagen worden coalitievormingen in veel gemeenten bovendien ingewikkelder. Er is lang niet overal een duidelijke meerderheid, waardoor partijen meer moeten onderhandelen en compromissen moeilijker worden. Dat kan leiden tot langere formaties en tot frustratie bij kiezers.
De verkiezingsuitslagen maken vooral één ding zichtbaar: veel kiezers zijn ontevreden. Onderwerpen als stijgende kosten van levensonderhoud, woningnood, asielbeleid en afnemend vertrouwen in de politiek lijken daarin een belangrijke rol te spelen. Daarmee geven deze verkiezingen een duidelijk signaal af, niet alleen lokaal maar ook landelijk.
PVV-leider Geert Wilders reageerde vrijwel direct via Facebook. In een korte boodschap schreef hij dat de PVV tientallen zetels wint, gevolgd door meerdere hartjes. De post werd snel gedeeld en leidde meteen tot veel reacties. Daarmee laat deze verkiezingsavond ook zien hoe belangrijk sociale media zijn geworden in de politieke beeldvorming.
De komende weken moet blijken hoe groot de uiteindelijke impact van deze verkiezingen is. Gemeenten gaan formeren, partijen maken de balans op en Den Haag kijkt mee. Eén conclusie lijkt nu al gerechtvaardigd: het politieke landschap is in beweging, en de druk op de politiek neemt verder toe.
